मंसिर ४ गतें, आज मेरो जन्मदिन । वास्तवमा मैंले मेरो जन्मदिनको दिन आफ्नो जन्मदिन आजै हो भनेर थाहा पाएको यो पहिलो पटक हो । मलाई अझै सम्झाना छ आमालें मेरो जन्म कथा सुनाउँदा भन्नु भएको । म जन्मेको भोली पल्ट ‘शत्विजरोषण’ ( शत्विज छर्ने) दिन थियो रे , र गलेश्वरमा (म्याग्दीको एक पवित्र स्थल जहाँ शिवजीको ठुलो मन्दिर छ ।) शत्विज छर्नका लागी दिनभरी र राती पनि मान्छेहरुको धुईरो थियो रे । हाम्रो घर मुख्य बाटोमा पर्ने भएकोले रातीपनि मान्छेहरु हिडेको प्रष्टै थाहा हुन्थ्यो । हो त्यहि दिन बेलुका जन्मेको रे म । त्यसताका यो दिन गलेश्वरमा ठुलो जिल्लास्तरिय मेलाको आयोजना हुने गर्थ्यो रे । मैले थाहा पाउँदा पनि त्यहाँ मेला लाग्ने गर्थ्यो, धवलागिरीको चारै जिल्लाबाट मेलामा हुने खेलहरुको प्रतियोगितामा भागलिन त्यहाँ आउन गर्थे । मान्छेहरुको भिडमा खुट्टा राख्ने ठाँउसमेत हुदैन्थ्यो । एकपल्ट म पनि त्यहाँ हराएको सम्झाना ताजै छ , तर माओवादीको चलखेल बढेपछि अहिले त्यो चलन हराएको भएतापनि शत्विज छर्ने चलन अझै कायामै छ ।
म जन्मिने साल कति हो ? त्यो त मलाई थाहा हुने कुरा भएन तर आमाको अनुसार म आजै अर्थात मंसिर ४ गतें जन्मेको तर ‘कुन साल ?’ भन्दा खासै सम्झाना नरहेको बताउनु हुन्छ, त्यतिबेला आजभोलीको जस्तो अस्पताल त थिएन जसमा जन्मिन साथ गते, बार, समय …सेकेन्ड समेत टिपिन्छ । तैपनि मेरो गाँव त अति विकत ठाँउमा घामको झुल्को हेरेर समयको अनुमान गर्ने जमाना …कसले टिप्छ जन्मेबार ? जन्म सालकै कुरा गर्नु पर्दा नेपालबाट त्यस्तै ८, १० वर्षको उमेरमा इण्डियातिर अध्ययनको लागी गएको त्यहाँ जन्मदिन भनेर कति लेखाउनु भयो या लेखाउनु भएन त्यो पनि थाहा भएन, तर चिनामा (जन्मपात्रोमा) २०३३ सालको भनेपछि आमाको भनाई अनुसार २०३३-०८-४ गतें शुक्रबार हुनुपर्ने तर नागरिकतामा २०३३-०८-१२ शनिबार छ । छोटकरीमा भन्नुपर्दा मेरो लगभग हरेक कुरामा जन्मदिन या जन्मबार अलग अलग छ । त्यसैले मलाई मेरो आफ्नै जन्मदिन ठिक सँग थाहा छैन । जे भएपनि मैले मेरो जन्मबार ‘शुक्रबार’ र जन्मदिन २०३३ साल मंसिर ०४ गते नै मान्छु र मेरो प्रायजसो सबै डकुमेन्टहरुमा पनि यहि छ ।
नामको कुरा गर्नु पर्दा पनि त्यस्तै छ । चिनामा त मेरो नाम ‘राम’ छ , तर ८, १० वर्षसम्म नेपालमै हुँदा ‘टेक नारायण’ रे, इण्डियामा गएपछि शुरुमा ‘टेक प्रसाद’ रे फेरी होस्टलमा भर्ना हुँदा ‘प्रेम प्रसाद’ र फेरी नेपालमा फर्के पछि हाल अहिलेको नाम ‘टंक प्रसाद’ नै छ । यो त समय र ठाँउ अनुसार मेरो नाम मेरो अभिभावकहुरुले फेर्दै गए तर जन्मपत्रोमा भएको नाम ‘राम’ नराखेर किन मेरो नम ‘टंक’ हुन् पुग्यो त्यो चाँहि थाहा हुन् सकेन । कोई छ मेरो नाम ‘टंक’को अर्थ बताउने वाला ?
फेरी जन्मकै कुरा गर्दा मर्ने कुरा पनि गर्नु पर्यो । जन्मँदा त मान्छेहरुलाई थाहा हुन्छ तर मर्दा… अँह.. थाहा हुदैन । त्यो चाँहि किन होला हैं ? त्यसैले होला कमप्युटरयुगमा धेरैलें मर्ने मिति थाहा पाउँने साईटहरु बनाएका छन् । http://www.deathclock.com यो एउटा साईट ‘Koreanp’ ब्लगबाट हेरेको, जसअनुसार म Thursday, September 08, 2050 मा मर्ने रहेछु । भनेपछि म लगभग ७४ वर्ष बाँच्ने रहेछु । ओह !! यो के ? यदि मैले धुम्रपान गर्थे भनें Tuesday, March 10, 2043 सालमा मर्ने रहेछु । भनेपछि धुम्रपान गर्दा मेरो भिषा लगभग सात वर्ष अगाडीनै लाग्दो रहेछ । धन्य प्रभु…. म धुम्रपान गर्दैन !! तपाई नि ? धुम्रपान ……? कि…… ? धुम्रपान भनेको सात वर्षको फरक रहेछ । ……मात्र सात……… ल त बाँई…बाँई …।।।
काठमाण्डौ को तापक्रम:
