जेठ १९ गते,
दुनियाको खेल जगतमा सबभन्दा महत्वपूर्ण प्रतियोगिता मध्ये एक पर्ने अति लोकप्रिय खेल फुटबल र हाल केहि दिन पछि जर्मनीमा शुरु हुन् गैं रहेको ‘विश्व कप फुटबल २००६’ को प्रतिक्षा सायद कसैलाई नहोला भन्न मिल्दैन। ३२ वर्ष पछि पुन: एकचोटी आयोजक देश बनेको जर्मनी चार चोटी विश्व कप फुटबलको फाइनलमा र तीन चोटी विश्व कप विजेता भैं सकेको जर्मनी यस पाली पनि घरेलु मैदान र अघिल्लो पटकको पराजयले दाबेदार टिम मध्ये एक छ । आउनुहोस् एकछिन (FIFA) फेडरेशन इंटरनेशनल डी फ़ुटबल एसोसिएशनको बारे केहि चर्चा गरौ । FIFA को गठन १९०४मा पेरिसमा भए पनि विश्व कप फुटबलको शुरुवातको लागी १९२९मा मात्र प्रस्ताव पारित भएको थियो । १९३० देखि अहिले सम्म भएको १६ वटा विश्व कप खेलमा मात्र ७ देशको टिम ( ब्राजील पाँच पटक, जर्मनी र इटली तीन-तीन पटक, अर्जन्टीना र उरुग्वे दुई-दुई पटक र फ्राँस एक पटक) विजेता भएको छ । विश्व कप फुटबलको एक इतिहास नैं छ, आउनुहोस् एक नजर विश्व कप फुटबलको इतिहास लगाऔं :
विश्व कप १९३०: सन् १९३०मा पहिलो विश्व कप फुटबलको आयोजक गर्ने सुवर्ण अवसर उरुग्वेलाई प्राप्त भएको थियो । पहिलो विश्व कप भएकोले क्वालीफाइंग राउण्ड नखेलिकन् सिधैं प्रवेशको आमन्त्रण भए पनि खर्चिलो भएकोले मात्र १३ देशको टिमले खेलमा भाग लिएका थिए भनें फाइनलमा आयोजक राष्ट्र उरुग्वेले अर्जेन्टीनालाई पराजित गरी पहिलो विश्व कप फुटबलको विजेता घोषित भएको थियो।
विश्व कप १९३४ : इटलीमा भएको १९३४को विश्व कपमा १६ देशको टिमले भाग लिएका थिए भनें यसपल्ट विश्व कपको लागी क्वालीफाइंग राउण्ड खेल्न परेको थियो र यस खेलमा पुर्व विजेता उरुग्वेले भाग लिएको थिएन र फाइनलमा चेकोस्लोवाकियाको टिमलाई आयोजक टिम इटलीले पराजय गरेर विश्व कप हात पारेको थियो ।
विश्व कप १९३८ : दोस्रो विश्व युद्धको छाया परेको बेला फ्राँसमा भएको तेस्रो विश्व कपमा १५ राष्ट्रको सहभागिता थियो र फाइनलमा हंगरीलाई पराजित गरेर इटलीले लगातार दोस्रो पटक विश्व कप विजेता भएको थियो भनें लगभग एक वर्ष पछि दोस्रो विश्व युद्ध शुरु भएकोले १२ वर्ष पछि मात्र अर्को विश्व कप प्रतियोगिता भएको थियो ।
विश्व कप १९५० : दोस्रो विश्व युद्धको कारण १२ वर्ष पछि पुन: ब्राजीलमा भएको खेलमा छिमेकी राष्ट्र भारत क्वालीफाई भएर पनि नांगो खुट्टाको कारणले गर्दा FIFAले खेल्न दिएको थिएन र फाइनलमा आयोजक राष्ट्र ब्राजीललाई २-१ ले हराएर उरुग्वे दोस्रो पटक विश्व कपको विजेता भएको थियो ।
विश्व कप १९५४: विश्व कपको ५०औं वर्षिकउत्सवको अवसरमा स्विट्जरलैण्डमा भएको १९५४को विश्व कपमा दोस्रो पटक फाइनलमा पुगेको हंगरीलाई जर्मनीले विजय प्राप्त गरेको थियो ।
विश्व कप १९५८ : ब्राजीलको स्टार खेलाडी पेलेको फुटबल दुनियामा प्रवेश गरेको विश्व कप १९५८ स्वीडनमा भएको खेलमा १६ टिमको सहभागिता थियो र पहिलो पटक विश्व कप मैंचको प्रसारण T.V.मा गरिएको थियो । फाइनलमा आयोजक टिम स्वीडनलाई पेलेको उत्कृष्ट खेलले ब्राजिललाई प्रथम पटक विश्व कपको विजेता बनाएको थियो ।
विश्व कप १९६२: चिलीमा भएको १९६२को विश्व कप खेलमा ब्राजिलका स्टार खेलाडी पेले पहिलो मैंचमा नैं घाइते भई खेल्न नसकेपनि ‘ह्वाइट पेले’को नाम पाएको एमारिल्डो र गरिंचाको उत्कृष्ट खेलले ब्राजिलले चेकोस्लोवाकियालाई ३-१ले पराजित गरि लगातार दोस्रो पल्ट विश्व कप हात पारेको थिए ।
विश्व कप १९६६ : इंग्लैंण्डमा भएको १९६६को विश्व कपमा स्टार खेलाडी पेलेलाई फाउल र घाइते भएको कारणले खेल बाहिर भए र पेलेले फुटबल नखेल्ने कसम खाएका थिए। खेलको अन्तिममा घरेलु टिम इंग्लैंण्डले जर्मनीलाई पछारेर कप जितेका थिए । (more…)
काठमाण्डौ को तापक्रम:
